Object in de kijker

Het  'Object in de kijker' verwijst naar het 'Object van de Maand' waarbij Archief & Musea Turnhout maandelijks één voorwerp uit de collectie in de kijker zet. Afwisselend is het object afkomstig van het Begijnhofmuseum, het Nationaal Museum van de Speelkaart, het Taxandriamuseum en het Stadsarchief.

Verwacht niet noodzakelijk waardevolle of unieke stukken. Het kan evengoed om een heel alledaags voorwerp met een bijzonder verhaal gaan. Zo ontstaat een gevarieerd overzicht en worden ook onbekende delen van de collectie aan het publiek getoond. Eén keer per jaar is het 'Object van de Maand' voorbehouden voor een gastmuseum uit de regio.

In alle Turnhoutse musea en op verschillende openbare plaatsen in de stad vind je een foto en een informatiefiche van het collectiestuk. Elk jaar geeft Archief & Musea Turnhout bovendien een bewaarmapje voor deze fiches uit. Een hebbeding voor verzamelaars! 

Dit zijn alle objectfiches vanuit het Begijnhofmuseum:

  • Object april 2017- Devotiekastje

    ovdm april 2017

    Devotionalia zijn tekens van hoop en verwachting. Ze worden gemaakt ter ondersteuning van de persoonlijke vroomheid.

    Dit devotiekastje werd geschonken aan het Begijnhofmuseum. Lees hier waarom het perfect past in de begijnhofcollectie!

  • Object november 2016 - 19de eeuwse merklap

    ovdm november

    Het Begijnhofmuseum stelt deze maand een 19de-eeuwse merklap voor. Blijkbaar toonde zo'n handwerk in die tijd meer aan dan dat men kon borduren! Lees hier de volledige fiche en loop eens langs het museum om de kleurrijke merklap 'in het echt' te bekijken.

  • Object juni 2016 - Professiekroontje

    professiekroon

    Toen grootjuffrouw De Boer in 2002 overleed, werd ze opgebaard in haar beste habijt met dit professiekroontje op het hoofd. De objectfiche geeft je meer inzicht in de procedure van de begijnenprofessie. Lees meer.

  • Object december 2015/januari 2016- Bronzen vijzel

    Bronzen vijzel

    Hoewel de vijzel of mortier vandaag eerder decoratief dan wel functioneel wordt gebruikt, was het tot enkele decennia geleden nog het object bij uitstek in de keuken, de apotheek en de geneeskunde. Het Begijnhofmuseum bewaart een ‘huwelijksvijzel’ uit het begin van de 17de eeuw. Lees hier meer!

  • Object februari 2015 - De Triomf van de Kerk

    Schilderij 'De triomf van de Kerk'

    Het schilderij ‘De Triomf van de Kerk’ is één van de meest fascinerende objecten in het Begijnhofmuseum. Het emblematische paneel toont hoe de katholieke kerk door haar vijanden wordt belaagd, maar ongeschonden overeind blijft. Lees verder.

  • Object september 2014 - Grafsteen Elisabeth de Roy

    Grafsteen begijn Elisabeth de Roy

    Begijnen legden geen gelofte van armoede af. Dat kwam tot uiting in hun leven, maar zeker ook na hun overlijden, in hun testamenten. Arme begijnen hadden nauwelijks bezittingen en hadden na hun dood dan ook bijna niets te verdelen. Begijnen van welgestelde afkomst daarentegen lieten dikwijls een zeer uitgebreid testament na waarin minutieus opgetekend stond wie welke som geld of wel stuk huisraad toegewezen kreeg. Lees verder.

  • Object maart 2014 - Sint-Anna ten Drieën

    Schilderij Sint-Anna ten Drieën

    Het schilderij Sint-Anna ten Drieën uit de collectie van het Begijnhofmuseum behoorde toe aan begijn Elisabeth De la Falie.Zij werd geprofest op 20december 1643 en stierf op 20 augustus 1692. Vermoedelijk liet zij het schilderij na aan het begijnhof van Turnhout. Lees verder.

  • Object oktober 2013 - Louis Goris

    Louis Goris op het begijnhof van Turnhout

    Vrijdag 27 september 2013 bestond het Begijnhofmuseum exact zestig jaar. De man die begin jaren vijftig samen met pastoor Frickel het voortouw nam om alle nog resterende voorwerpen van begijnen en begijnhofpastoors te verzamelen, was Louis Goris. Hij legde mentaal de eerste steen van het Begijnhofmuseum Turnhout, het enige erkende begijnhofmuseum ter wereld. Lees verder.

  • Object april 2013 - De bleekweide

    Object april 2013 - litho Hoolans, Stadsarchief Turnhout #4749

    Een begijnhof is een ommuurde locatie in een (grote) stad. Waneer je naar de structuur van het begijnhof van Turnhout kijkt, zie je dat de huizen rond een centrale ruimte gebouwd zijn: een typisch voorbeeld van een pleinbegijnhof. Sinds het einde van de 19de/begin van de 20ste eeuw staan er bomen rond het binnenplein. Vroeger was dat niet het geval. Lees verder.

  • Object november 2012 - Hostiebakkerij

    Begijn die hosties bakt

    Lucas 19-20: En hij nam een brood, sprak het dankgebed uit, brak het brood en zei: 'Dit is mijn lichaam dat voor jullie gegeven wordt. Doe dit, telkens opnieuw, om mij te gedenken.' Op deze manier gaf Jezus het dankzegeningsgebaar, dat van oudsher gekend was bij de Joden, een nieuwe betekenis voor de nieuwe, groeiende christelijke gemeenschap. Door het nuttigen van de hostie (zoenoffer) konden de gelovigen in communie (gemeenschap) treden met Jezus. Het ritueel bestaat nog steeds in de katholieke Kerk en was de aanzet om hosties te bakken zoals ook de Turnhoutse begijnen dat deden. Lees verder.

  • Object juni 2012 - Verkiezing grootjuffrouw Van Eupen

    Document verkiezing grootjuffrouw Van Eupen

    Het cliché van de stille, katholieke Kempen kunnen de begijnen eenvoudig bevestigen. Het idee dat zij ook wel eens de eerste moderne en geëmancipeerde vrouwen van Europa zouden kunnen geweest zijn, mag u ook niet meteen afschrijven. Begijnen waren Dolle Mina's avant la lettre in de veertiende eeuw! Lees verder.

  • Object december 2011 - januari 2012: Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel

    Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel

    Begijnen leefden in eenvoud. Hun huizen fleurden ze op met afbeeldingen van religieuzen. In de gang van het Begijnhofmuseum hangt zo'n sobere, maar mooie prent van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel. Lees verder.

  • Object juli - augustus 2011 - Huisvlijt

    Huisvlijt

    In de Statuten en Gebruiken van het Begijnhof te Turnhout lezen we in het tweede hoofdstuk "Over den proeftijd,die de professie voorafgaat. §1. – De aanvaarding. 9. - Men zal niemand aannemen, tenzij met het gegrond vooruitzicht dat zij later door haren arbeid en hare inkomsten in al de levensnoodwendigheden zal kunnen voorzien." Het grote verschil tussen een begijn op een begijnhof en een non in een klooster was, dat een begijn geen gelofte van armoede aflegde. Gevolg: ze moest werken voor haar eigen kost en haar eigen onderdak. Voor een begijn van rijke afkomst vormde dat geen probleem, een arme moest aan de slag. Lees verder.

  • Object februari 2011 - Tinnen bord

    Tinnen bord

    Begijnen legden geen gelofte van armoede af. Toch moesten ze sober leven, want dat stond in de regels van het hof, waaraan ze trouw zwoeren. Hun servies bestond dan ook hoofdzakelijk uit degelijke tinnen borden. Het tinnen bord in de Raadzaal is op het eerste gezicht een gewoon bord: ondiep, plat, met een licht gebogen boord met geprofileerde rand. De achterkant van het bord vertelt ons meer. Lees verder.

  • Object september 2010 - Pelikaan met drie jongen

    Pelikaan met drie jongen

    Voor niet-katholieken lijkt het houten beeld in de Raadzaal van het Begijnhofmuseum een vogel met drie jongen. Drie jongen die hun moeder/vader in de borst pikken met hun snavel. Wanneer het beeld in een christelijk daglicht gezet wordt, is deze vogel een pelikaan en krijgt hij een bijkomende symboliek. Een symbool dat gelijkstaat met het lijden van Jezus. Lees verder.

  • Object maart 2010 - Begijnhoftuin

    Begijnhoftuin

    Maart breekt aan en daar hoort traditioneel het begin van de lente bij. Het woord lente is een oude afleiding van 'lang' en heeft betrekking op het lengen van de dagen. Het is verwant aan het Duitse 'Lenz' en het Engelse 'lent', wat vastentijd betekent. In het Begijnhofmuseum viert de kruidentuin dan zijn wedergeboorte. Lees verder.

  • Object oktober 2009 - Rozenkrans

    Rozenkrans

    In de christelijke wereld geldt oktober als rozenkransmaand. Paus Pius V stelde 7 oktober in als officiële feestdag naar aanleiding van de overwinning van de christelijke alliantie op de Ottomaanse vloot in de haven van Lepanto (1571). Na hem benadrukten vele opvolgers het belang van het bidden van de rozenkrans door de gelovigen. Lees verder.

  • Object april 2009 - Gelofte Theresia Verdonck

    Gelofte Theresia Verdonck

    'Ik, zuster Theresia Verdonck, beloof aan God almachtig, aan Zijne Hoogwaardigheid den Aartsbisschop van Mechelen, en aan de Overste van dees Hof, de gehoorzaamheid en de zuiverheid volgens onzen H. Regel onderhouden.

    Geboren te Turnhout den 19 Meert 1862.

    (21 februari 1881)'

    Lees verder.

  • Object november 2008 - Christus van Walter Pompe

    Christus van Walter Pompe

    Het beeld 'Christus aan het kruis' beheerste oorspronkelijk de eerste indruk van het begijnhof van Turnhout. Het beeld maakte deel uit van de Calvarie recht tegenover de hoofdingang, langs waar de meeste bezoekers het hof betraden. Na jarenlange blootstelling aan wind en regen was het kruis onherstelbaar verrot en moest het beeld dringend gerestaureerd worden. Lees verder.

  • Object juni 2008 - Reliekbursa's

    Reliekbursa

    Reliek/relikwie: een door gelovigen vereerd overblijfsel (reliquiae in het Latijn) van een heilige of van een voorwerp dat met Christus of met een heilige in aanraking is geweest.

    De verering van relieken ontstond ten tijde van het Romeinse Rijk bij de kleine, christelijke gemeenschappen. Personen die vervolgd, gemarteld en gestorven waren voor hun geloof werden aanroepen. Om deze martelaren/heiligen te eren bouwden gelovigen  altaren en kerken dikwijls over hun graven. Later werden de relieken opgegraven en bewaard in altaren of in schrijnen. Lees verder.

  • Object december 2007 - januari 2008 - Zegenend Jezuskind met wereldbol

    Zegenend Jezuskind

    Christusbeelden hadden een onweerstaanbare aantrekkingskracht op begijnen. In het begin als zielsvriend, vanaf de 13de eeuw hoofdzakelijk als mystieke bruidegom. Onder de Turnhoutse begijnen leefde de specifieke devotie voor de "Kindsheid van Jezus". Lees verder.

  • Object juli - augustus 2007 - Maquette Heilig Graf-kerk (Jeruzalem)

    Maquette Heilig Graf-kerk (Jeruzalem)

    Één van de merkwaardigste stukken uit de collectie van het Begijnhofmuseum is de maquette van de Heilig Grafkerk te Jeruzalem. Na de opmeting van deze kerk door de franciscaan Bernadino Amico, was het vooral de Orde der Franciscanen die zich toelegde op het vervaardigen van deze prachtige en waardevolle miniaturen. Lees verder.